علت راه رفتن در خواب؛ علائم، تشخیص و درمان

علت راه رفتن در خواب؛ علائم، تشخیص و درمان

خواب مقوله پیچیده ای می باشد که سلامت جسم و روان تا حد زیادی به آن وابسته است. اگر بدن انسان به هر دلیلی خواب کافی دریافت نکند صدمات و آسیب های زیادی را متحمل می شود که بیماری های قلبی و سکته مغزی تنها بخشی از آن ها می باشند. بنابراین باید به کیفیت خواب توجه لازم را داشت.

گاهی برخی اختلالات خواب مانند خروپف یا راه رفتن در خواب سبب مختل شدن روند خواب می شوند که در صورت عدم درمان آن، به مرور بی خوابی و عوارض مربوط به آن بروز پیدا می کنند. برای داشتن خوابی با کیفیت و کافی باید تمام اختلالات و عواملی که سبب بد خوابی و بی خوابی می شوند را شناخت و به درمان آن پرداخت. در این مقاله علت راه رفتن در خواب بررسی شده و راه های درمان آن ارائه خواهد شد.

 

علت راه رفتن در خواب

به طور کلی خواب شامل دو مرحله می باشد:

Rem: به معنی خواب با حرکت سریع چشم که اکثر خواب های واضحی که می بینیم مربوط به این مرحله می باشد.

Nrem: به معنی خواب بدون حرکت سریع چشم که راه رفتن از جمله فعالیت های می باشد که در این مرحله از خواب رخ می دهد.

با وجود تمام پیشرفت های علمی و تحقیقان گسترده ای که انجام شده، هنوز دلیل منطقی و مشخصی برای راه رفتن ارائه نشده و علت اصلی این حالت از خواب هنوز معلوم نیست. اما می توان گفت، در مرحله nrem به دلیل اینکه بخش هایی از مغز هنوز غیر فعال نشده و بخش های دیگر آن در حالت خاموشی است، بدن بین حالت کاملا بیدار و کاملا خواب گیر کرده است.

در این حالت فعالیت هایی از خود نشان می دهد که مربوط به زمان بیداری است ولی به دلیل غیر فعال بودن بخش دیگر مغز ادارکی از این فعالیت ها ندارد. علت اصلی راه رفتن هرچه که باشد، چندین مورد و فاکتور وجود دارد که بین راه رفتن و آن ها ارتباطی کشف شده است. از جمله این عوامل عبارت اند از:

  • بد خوابی یا کم خوابی
  • مصرف نوشیدنی های دارای الکل
  • وجود استرس، اضطراب و اختلالات عصبی
  • مشکلات عمیق عاطفی که ریشه در آسیب های روحی کودکی دارد
  • میگرن و سردرد های عصبی
  • جا به جایی محیطی یا مسافرت
  • وحشت شبانه
  • بهداشت پایین خواب
  • خوابیدن با مثانه پر
  • وجود برخی بیماری های خاص و آسیب های جسمی نظیر آسیب دیدن سر، پرکار بودن تیروئید و سکته
  • عوامل وراثتی و ژنتیکی
  • اختلالات خواب نظیر آپنه انسدادی خواب، سندرم پای بی قرار و حمله خواب که شایع ترین علت می باشد.

تحقیقات نشان داده وجود هر یک از این عوامل سبب بروز عارضه راه رفتن در خواب می شود. اما در کودکان بیشتر مشاهده شده است. به دلیل اینکه کودکان بیشتر از بزرگسالان در مرحله nrem قرار می گیرند و با افزایش سن این حالت کمتر می شود. در بزرگسالان علت های اصلی بروز این عارضه اختلالات خواب و اختلالات عصبی و روحی است. نتیجه مطالعات علمی نشان داده اکثر کسانی که از اختلالات خواب رنج می برند درگیر این عارضه هستند. همچنین باید بدانید گاهی راه رفتن در خواب همراه با فعالیت های دیگری است نظیر:

  • پوشیدن و عوض کردن لباس
  • درست کردن یک وعده غذایی
  • رانندگی
  • نواختن یک بخش از موسیقی
  • لگد زدن
  • شکلک در آوردن
  • اعمال غیر عادی و خطرناک مانند ادرار کردن در اتاق و پرت کردن از پنجره

 

علائم وجود عارضه راه رفتن در خواب

افرادی که دچار این مشکل می باشند هنگام بیدار شدن از خواب معمولا علائم یکسانی دارند از جمله:

  • نشستن در جای خود با نگاهی خیره و مبهم
  • داشتن حالت گیجی در هنگام بیدار شدن از خواب
  • فراموش کردن کامل یا بخشی از فعالیت هایی که در هنگام خواب انجام داده اند
  • مشکل در بیدار شدن از خواب یا سخت بیدار شدن
  • بروز حالت های عصبی و خشونت بار بعد از بیداری

 

راه های تشخیص راه رفتن در خواب

معمولا از دو راه می توان وجود این عارضه را تشخیص داد:

 

مشاهده عینی توسط اطرافیان:

در این مورد پس از بروز علائم راه رفتن در خواب در هنگام بیداری، می توان رفتار فرد مورد نظر را در هنگام خواب تحت نظر قرار داد. در صورت اطمینان از وجود این مشکل می توان روش های  درمانی را در پیش گرفت.

 

تشخیص پزشک:

بهترین روش تشخیص این عارضه مراجعه به پزشک متخصص خواب و مراکز تخصصی که در زمینه خواب فعالیت دارند، می باشد. این مراکز با انجام تست های روانشناختی و فیزیکی این مشکل را کشف کرده و علت آن را بیان می کنند. در بعضی مواقع این موضوع آن چنان حاد می باشد که فرد مبتلا به این عارضه باید تحت آزمایش های طولانی در مراکز آزمایشگاهی قرار گیرد. در کلینیک خواب اورا اسلیپ پذیرای شما هستیم، با ما تماس بگیرید.

 

اگر کودکان دچار خواب گردی هستند معمولا جای نگرانی نمی باشد زیرا پس از گذر از مراحل کودکی این مشکل به خودی خود از بین خواهد رفت. تنها کاری که لازم است انجام دهید مراقبت از او در این حالت می باشد. سعی کنید درب ها را قفل کرده و برای راه پله محافظ قرار دهید. اشیاء و لوازم تیز را از اطراف کودک دور کنید. بدین ترتیب می توانید آن ها را از خطرات احتمالی حفظ کنید.

 

خوابگردی در بزرگسالان:

تنها 5 در صد از بزرگسالان درگیر این عارضه می باشند. این امر بیان کننده این موضوع می باشد که خوابگردی به ندرت اتفاق می افتد و معمولا درمان خاصی لازم ندارد. اما اگر بروز این عارضه در هفته بیش از یک بار و همچنین همراه با اعمال غیر عادی دیگر باشد، مسئله جدی و نگران کننده ای است و باید از روش های درمانی مطمئن برای رفع آن استفاده کرد.

 

راه های درمان راه رفتن در خواب

این باور که نباید فردی که دچار خواب گردی است را بیدار کنید غلط بوده و باید آن را فراموش کنید. اگر شاهد خواب گردی یکی از اطرافیان خود هستید فورا به آرامی او را بیدار کرده و به محل خوابش راهنمایی کنید. زیرا ممکن است دست به اعمال غیر ارادی دیگر بزند که سبب آسیب رساندن به خود و دیگران شود.

از جمله روش های درمان خواب گردی یا راه رفتن در خواب به شرح زیر می باشد:

  • علت های اولیه بروز خواب گردی مانند بی خوابی را درمان کنید.
  • قبل از خوابیدن تدارک خواب را ببینید مثلا خود را با انجام تکنیک های آرامش بخش آرام کرده و سپس بخوابید.
  • سعی کنید تا جایی که امکان دارد استرس و فشار عصبی خود را کم کنید.
  • حتما با مثانه ای خالی آماده خواب شوید بنابراین قبل از خوابیدن باید این دسته از مشکلات را حل کنید.
  • اختلالات خواب خود را درمان کنید.
  • بیماری ها و صدمات جسمانی مانند آسیب دیدگی سر را درمان کنید.
  • بهداشت خواب خود را افزایش دهید.
  • از انجام فعالیت هایی که سبب بروز هیجانات زیاد می شوند در ساعات قبل از خواب خودداری کرده و به جای آن اعمالی انجام دهید که سبب ایجاد آرامش می شوند مانند دوش گرفتن و کتاب خواندن.
  • یک برنامه خواب ثابت برای خود در نظر بگیرید و در هر شرایطی به آن پایبند باشید.
  • عادت ها و سبک غلط زندگی خود را تغییر دهید.
  • از مصرف برخی مواد غذایی نظیر الکل بپرهیزید.
  • الگوی مناسبی برای قبل از خواب و زمان بیداری خود در نظر بگیرید.
  • در برخی مواقع از هیپنوتیزم برای درمان خواب گردی استفاده می شود.
  • گاهی بیدار کردن پیش گیرانه برای جلوگیری از صدمات احتمالی در هنگام خواب گردی لازم است در لحظات اولیه این حالت، باید فرد مبتلا را بیدار کرد.
  • مراجعه به مراکز درمان اختلالات خواب، این مراکز با انجام روش های شناختی و رفتاری به درمان این مشکلات می پردازند.
  • گاهی تجویز داروهای شیمیایی از خانواده بنزودیازپاین توسط پزشک معالج تنها راه درمان می باشد.

 

در برخورد با افرادی که دچار خواب گردی هستند چگونه باید رفتار کرد؟

  • محیطی امن برای خواب آن ها در نظر بگیرید تا در صورت خوابگردی در طی اعمال غیر ارادی آسیبی به خود نزنند.
  • در صورت مشاهده این افراد سعی کنید بدون برخورد فیزیکی آن ها را بیدار کنید. تماس فیزیکی با این افراد ممکن است سبب بروز اعمال ناخواسته و خطرناک شود. احتمال دارد به شما آسیب زده یا حتی فرار کنند. پس به جای تماس فیزیکی با ایجاد سروصدای بلند آن ها را بیدار کنید.
  • گاهی نمی توان از تماس فیزیکی اجتناب کرد، این حالت زمانی است که فرد خواب گرد در تلاش است به خود یا دیگران آسیب بزند. در این صورت به آرامی و در کمال خونسردی آن ها را به سمت محل خوابشان هدایت کنید.
  • سعی کنید به صورت ناگهانی با خواب گرد بر خورد نکنید. او را از فاصله مطمئن به سمت محل خوابش راهنمایی کرده و در مسیرهای خطرناک نظیر پله ها جوانب احتیاط را رعایت کنید.
  • خواب گردها زمانی که بیدار می شوند حالت گیجی و سردرگمی دارند، پس سعی کنید آن ها را آرام کنید. آن ها معمولا از شب قبل چیزی به خاطر ندارند پس با هیجانات کاذب به آن ها آسیب نزنید و در کمال سادگی بگویید که شب قبل راه رفته اند.

 

کلام آخر

همانطو که گفته شد خواب یکی از بخش های مهم زندگی هر فرد می باشد. خواب خوب، خوابی است که از نظر کیفی و کمی پاسخگوی نیاز بدن باشد. زیرا سلامت و ادامه حیات بدن انسان به داشتن خواب کافی بستگی دارد. در هنگام خواب می باشد که بدن انسان بافت های آسیب دیده را ترمیم کرده و خود را از وجود هر گونه مواد سمی و مضر پاکسازی می کند.

بنابراین نباید آن را نادیده گرفت و هر گونه عاملی که سبب اختلال در آن می شود را باید درمان کرد. یکی از عواملی که سبب مختل شدن روند خواب می شود راه رفتن در خواب یا همان خواب گردی می باشد.

از مهمترین علت های بروز این مشکل اختلالات خواب نظیر آپنه انسدادی خواب و اختلالات عصبی و روانشناختی می باشند. به همین علت موثرترین روش درمانی، درمان اختلالات خواب و مشکلات عصبی می باشد که توسط مراکز درمان اختلالات خواب انجام می شود. یکی از مراکز مختصص در این زمینه کلینیک خواب اوراسلیپ می باشد که دکتر فریبا معینی پور هم در آنجا حضور دارد. با ما تماس بگیرید.

 

سوالات متداول

  • علت اصلی بروز عارضه خواب گردی کدام عامل می باشد؟

بررسی ها نشان می دهد مهم ترین علت های بروز خواب گردی، اختلالات خواب و بی خوابی و همچنین مشکلات عصبی می باشند.

 

  • آیا افراد خواب گرد می توانند به خود یا دیگران آسیب بزنند؟

بله زیرا خواب گردی معمولا با اعمال غیر ارادی دیگر مانند پرت کردن خود از پنجره، مشت زدن، رانندگی و… همراه می باشد.